TİKA Başkanı Eren: Türk Dünyasında Kalkınma İşbirliği Vizyonu

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, Türk Dünyası Diyalog Forumu kapsamında “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Eren, Türk devletlerinin bağımsızlıklarının ardından geçen yıllarda siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal kapasite alanlarında kaydettiği ilerlemeye dikkat çekti.

Gelir artışına ilişkin veriler

Eren, Azerbaycan ve Kazakistan’da kişi başına düşen millî gelirin 1993’ten bugüne önemli ölçüde yükseldiğini belirtti. Aynı dönemde Kırgızistan ve Özbekistan’da da benzer bir artışın yaşandığını aktaran Eren, bu tablonun ülkelerin kalkınma sürecindeki ilerlemesini gösterdiğini ifade etti.

53 ülkede 57 ofis

TİKA’nın 1992’de Türk dünyasıyla ilişkileri geliştirmek amacıyla kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun ilk dönemde altyapı ve temel kalkınma ihtiyaçlarına yoğunlaştığını söyledi. Bugün kurumun 53 ülkede 57 ofisle faaliyet gösterdiği, Türk dünyasının yanı sıra Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’da da projeler yürüttüğü bildirildi.

“Kalkınma işbirliği” yaklaşımı

Eren, Türk devletlerinin kendi kalkınma kuruluşlarına ve kurumsal kapasitesine sahip olduğunu belirterek bu ülkelerle ilişkilerde “kalkınma yardımı” yerine “kalkınma işbirliği” kavramının kullanıldığını ifade etti. Çalışmaların yalnızca okul, hastane ve altyapı gibi fiziki projelerle sınırlı kalmadığını; kamu kapasitesinin geliştirilmesi ve teknik bilgi paylaşımının da bu sürecin parçası olduğunu söyledi.

Eren’in aktardığına göre TİKA, Türk dünyasında idari ve sivil kapasite alanında 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel mirasın korunması ve restorasyonda 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700 ve tarım-hayvancılık alanında 400 civarında proje gerçekleştirdi. İnsani yardım alanında ise 3 binden fazla projeye imza atıldığı belirtildi. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesi ile Kırgızistan’da gençlerin mesleki eğitim yoluyla istihdama katılımının desteklenmesine öncelik verildiği kaydedildi.

Toplumsal mukavemet vurgusu

Eren, Türk dünyası arasındaki iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini; asıl belirleyici unsurun toplumsal mukavemet olduğunu söyledi. Eren, bu bağın ortak tarih, ortak hafıza ve ortak deneyimlerle örüldüğünü belirterek son dönemdeki ortak deneyimin Karabağ’ın azat edilmesi olduğunu ifade etti.

Eren ayrıca Türk dünyasının ekonomik potansiyelinin, genç nüfusunun ve stratejik enerji koridorlarının ortak çalışmalarla daha etkin değerlendirilebileceğini belirtti. Kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesinin ve ortak projelerin artırılmasının bölgenin gelecek hedeflerine katkı sağlayacağını kaydetti.

Proje sahiplenmesi ve kriz desteği

Eren, proje sürecinin ardından yönetimin ilgili ülkeye devredildiğini, bu nedenle yerel kurumların kapasitesinin büyük önem taşıdığını söyledi. Proje yürütülen ülkelerdeki muhataplarının kapasitesinin geliştiğini ve projelere daha fazla sahip çıktıklarını ifade etti. Doğal afet veya kriz durumlarında TİKA’nın Türk devletlerinin yanında olduğunu belirten Eren, Türkiye’nin İslam ve Türk dünyası içindeki konumunun kendine özgü olduğunu ve bölgelerin detaylı biçimde tanınmasına ihtiyaç bulunduğunu söyledi.