İnternet perakendeciliğinde müşterinin doğal anlatımını doğrudan sepete aktaran yeni yazılım mimarisi duyuruldu

Yapay zeka modellerinin e-ticaret platformlarıyla konuşmasını sağlayan yeni bir entegrasyon hizmeti geliştirildi; bu sayede internet alışverişinde ürünün tam adını ya da stok kodunu bilmeyen tüketiciler aradıklarını kendi kelimeleriyle tarif ederek doğrudan mağaza kataloğundaki doğrulanmış ürünlerle buluşabiliyor.

Kullanıcı neye ihtiyaç duyduğunu doğal ifadelerle aktardığında, sistem bu anlatımı arka plandaki ürün özellikleriyle karşılaştırıyor. Verilen detaylar yetersiz kaldığında ise yazılım ezbere tahminde bulunmuyor; kullanım amacını, model numarasını veya boyut bilgilerini müşteriye sorarak eksikleri tamamlıyor. Sistemdeki güncel kampanya, fiyat ve stok kayıtları geçmiş konuşmalardan değil, bizzat firmanın kendi ana veri tabanından anlık biçimde çekiliyor.

İnternet perakendesinde yeni bir dönem başlatan bu adımı şekillendiren Fiberport, hayata geçirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasını salt metin üreten bir sohbet botu olarak konumlandırmıyor; mağazadaki canlı verilerle çalışan işlevsel bir ticaret köprüsü şeklinde kuruyor. Firma, yapay zeka uygulamaları üzerinden alışveriş deneyimi sunan Türkiye’nin ilk yazılım şirketi olduğunu belirtiyor. Söz konusu teknoloji, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025’te yüzde 52,2 büyüme kaydederek 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan Türkiye e-ticaret pazarındaki firmalara hitap ediyor.

Ürün arama yapay zekada, ödeme mevcut altyapıda kalıyor

Yürütülen mimaride ödeme süreçleri küresel platformların attığı yeni adımlarla uyumlu bir çizgide ilerliyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT bünyesindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün arzu edilen esnekliği veremediğini belirterek satıcıların kendi ödeme adımlarını devreye almasına olanak tanımış ve odağını ürün keşfine çevirmişti. Google ise Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurmuş, Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme adımlarını öncelikle ABD’deki uygun mağazalarda test etmeye başlamıştı.

Yerli işletmeler için de benzer bir pratik yol haritası çizen Fiberport, sohbet arayüzünde ödeme yapılmasını beklemek yerine ürün arama ile sepet kurgulama aşamalarını yapay zekaya emanet eden, ödeme adımını ise işletmenin kendi sitesinde bırakan yapıyı tavsiye ediyor. Şirket benimsediği bu stratejiyi "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" sözleriyle özetliyor. Bu yöntem sayesinde kargo seçenekleri, sanal POS altyapısı, fatura ve adres yönetimi firmanın kurulu düzeninde işlemeyi sürdürüyor.

Ülke, satıcı hesabı ve ödeme sağlayıcısı imkan verdiğinde ödeme sürecinin bir kısmının sohbet ekranında yapılması alternatif bir seçenek olarak inceleniyor. Ancak şirket bu durumun basit bir API anahtarı tanımlamaktan ibaret olmadığını; başarısız işlem kontrolleri, iade ve iptal kurguları, sipariş onaylama ve ödeme yetkilendirme adımlarının derinlemesine test edilmesi gerektiğini aktarıyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformlar farklı yeteneklere sahip olduğundan, her mağazanın kapsamı bulunduğu ülkeye, hesaba ve ödeme altyapısına göre ayrı ayrı şekilleniyor. Bahsi geçen platform isimleri birer resmi ortaklık değil, entegrasyon değerlendirme alanları olarak kabul ediliyor.

Akıllı asistanın yürütebileceği operasyonel işlemler

• Ürün arama ve karşılaştırma. Marka, ürün adı, kullanım gayesi, teknik parametreler veya kategoriye göre sorgulama yürütülüyor. Karşılaştırma adımlarında sadece katalogda mevcut olan teyitli veriler kullanılıyor, eksik noktalar kapatılmıyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Stok, kampanya, döviz cinsi ve fiyatlar için mağaza sistemi baz alınıyor. Bayilere özel iskonto listeleri, asgari adet sınırları ve özel fiyatlar kullanıcının kimliği ile yetkileri doğrulandıktan sonra yürürlüğe giriyor.
• Sepet hazırlama. İlgili bağlantının desteklendiği durumlarda belirlenen ürün ve miktarlarla sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" şeklindeki ilave yönlendirmeler mevcut alışveriş bağlamı korunarak işleniyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Gerekli izinler ve müşteri doğrulaması sağlandığında sipariş durumu ve kargo takibi sistem kayıtları üzerinden paylaşılıyor. İade kaydı almak ile nakit iadesini onaylamak farklı yetki katmanlarında yönetiliyor.

Sisteme Türkiye’deki yerel pazar dinamikleri de entegre ediliyor. Türk lirası üzerinden fiyatlama, KDV dahil ya da hariç gösterimler, havale iskontoları, taksit seçenekleri, fatura detayları ve ücretsiz kargo eşiği doğrudan mağazanın kendi kurallarıyla belirleniyor. Yapay zeka bağımsız bir şekilde kargo teslim günü, indirim ya da vade belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve bankaların sanal POS sistemleri mevcut sözleşmeler çerçevesinde incelenirken, kart numarası hiçbir şekilde sohbet arayüzüne taşınmıyor. Ödemenin yapıldığı bilgisi ekranda ödeme sayfasının açılmasıyla değil, ödeme kuruluşunun sunucu üzerinden ilettiği teyitli bildirimle kesinleşiyor. İnternet kesintisi ya da geri tuşuna basılması durumunda mükerrer tahsilat oluşmaması için tekilleştirme ve mutabakat kuralları işletiliyor.

Farklı protokoller ve veri güvenliği standartları

Sistem hiçbir mağazanın kurulu altyapısını değiştirmesini şart koşmuyor. WooCommerce, Shopify, ikas, Ticimax, T-Soft veya firmaya özel yazılmış sistemlerde API yetkileri, kullanım limitleri, paket kapsamları ve sepet bağlantısı detaylıca inceleniyor. Bahsedilen altyapı isimleri hazır ve onaylı bir modül anlamına gelmeyip, teknik uygulanabilirlik sınırlarını gösteriyor. Verilerin dağınık olduğu, stokların ayrı yerde, siparişlerin Excel üzerinde tutulduğu yapılarda öncelikle hangi kaynağın doğru kabul edileceği tespit ediliyor. Yanlış stoğu ya da güncel olmayan fiyatı müşteriye daha süratli ileten bir yapay zekanın fayda sağlamayacağını belirten kurum, ERP, depo, muhasebe ve kargo bağlantılarını aynı çatı altında düzenliyor.

Yapay zeka ticaretinde adı geçen protokoller birbirinin alternatifi olmayıp farklı teknik görevler üstleniyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Veri güvenliğinde ise katalog sorgulayan mekanizma ile para iadesi ya da ödeme gerçekleştiren aracın yetkileri tamamen ayrılıyor. Oturum izolasyonu, hız limitleri, denetim logları, OAuth ve yetki sınırları projeye göre uygulanıyor; API anahtarları asla tarayıcı ortamına ya da müşteri konuşmalarına sızdırılmıyor. Mükerrer siparişleri önlemek adına idempotency anahtarları, webhook imza doğrulamaları ve yeniden deneme kuralları kullanılıyor. Katalog metnine yazılan talimatlar ise yetki devri olarak kabul edilmiyor.

Söz konusu mimari özellikle yedek parça ve teknik ürün satanlar, bayiye ve toptan satış yapan işletmeler, geniş kataloğa sahip mağazalar ile yoğun satış sonrası soru alan şirketler için çözüm sağlıyor. Eksik katalog yapısına sahip işletmelerde süreç doğrudan asistan bağlantısıyla değil, ürün özelliklerinin ve varyantların düzeltilmesiyle başlatılıyor. Firmanın 2019 yılından bu yana yürüttüğü MakineUstası projesi bu hazırlığın somut bir örneği olarak öne çıkıyor. Hırdavat ve elektrikli el aletleri alanındaki bu çalışmada makine modelleri, parçalar ve şemalar arasındaki ilişkiler titizlikle yönetiliyor.

Süreçte altyapı, katalog ve ödeme sistemleri inceleniyor, eksikler belirleniyor, sınırlı ürün grubunda gerçek sorularla testler yapılıyor ve test ödeme aşamasından sonra yayına geçiliyor. Performans değerlendirmesinde sohbet sayısı yerine ürün keşfi, sepete geçiş ve doğrulanmış sipariş akışı baz alınıyor. Teknik bağlantının ürünlerin asistanlarda tavsiye edileceği garantisi vermediğini hatırlatan kurum, her işletmeye özel bir analiz yaparak bütçe çıkarıyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin markası olan ve 26 yıllık sektör deneyimine dayanan şirket; teknik servis, cari takip, restoran ve bayi yönetimi gibi paket ürünlerin yanında özel yazılım, API entegrasyonu ve kurumsal arama çözümleri sunuyor. Projeyle ilgili ayrıntılı bilgilere fiberportglobal.com adresinden ulaşılabiliyor.